2 Φεβρουαρίου, 2023

Άρβη Ηρακλείου: Το επιβλητικό φαράγγι με τη φυσική πηγή που αρδεύει μια κοιλάδα κατάφυτη με μπανανιές

Τόπος ειδυλλιακός μα δύσβατος, βρίσκεται μόλις 1 χιλιόμετρο μακριά από το Λιβυκό πέλαγος, ενώ διαθέτει και υπόγειο τμήμα με καταρράκτες

Photo: Περικλής Μεράκος

Η Άρβη είναι τόπος ευλογημένος. Χτισμένη στις ακτές του Λιβυκού πελάγους, στο παράλιο τμήμα του Ηρακλείου που υπάγεται στον σημερινό Δήμο Βιάννου, είναι φυσικώς προστατευμένη από τους ανέμους της περιοχής, ενώ διαθέτει κι ένα μικροκλίμα που διακρίνεται από υψηλά ποσοστά ηλιοφάνειας.

Η Άρβη είναι ένα μεγάλο παραθαλάσσιο χωριό που βρίσκεται 79 χλμ νοτιοανατολικά του Ηρακλείου και 35 χλμ δυτικά της Ιεράπετρας, σε μια μικρή πεδιάδα που σχηματίζεται μπροστά από το επιβλητικό φαράγγι της Άρβης και οφείλει το όνομα της στον ναό του Άρβιου Δία, που βρισκόταν στο σημείο που είναι χτισμένο σήμερα το μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου.

Είναι κτισμένη στην τοποθεσία που βρισκόταν η ομώνυμη αρχαία Άρβη. Τα ευρήματα φανερώνουν την κατοίκηση της περιοχής από την προϊστορική εποχή. Στη θέση Απηγανιά βρέθηκαν βυζαντινοί τάφοι ενώ κοντά στην ακτή βρέθηκε μαρμάρινη σαρκοφάγος με ανάγλυφη πομπή του Διονύσου, όπου παριστάνεται ο Διόνυσος με το αμπέλι σε άρμα. Στην ίδια παράσταση βλέπουμε Βάκχες, Σιληνούς, ελέφαντες, πάνθηρες και άλλα. Σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο Fitzwilliam του Cambridge.

Στην πεδιάδα και στη γύρω περιοχή, υπάρχουν πολλές θερμοκηπιακές καλλιέργειες. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία καθώς το θερμό κλίμα της περιοχής ευνοεί την παραγωγή μπανάνας, νωπών λαχανικών και ελαιόλαδου. Μάλιστα, η μπανάνα της Άρβης είναι ποικιλία μπανάνας διάσημη σε όλη την Ελλάδα για το άρωμα και τη μοναδική της γεύση.

Η πραγματική πηγή του πλούτου της, όμως, είναι το επιβλητικό φαράγγι στο βάθος της κοιλάδας της, αφού είναι χάρη στα δικά του νερά που αρδεύονται οι ανθηρές φυτείες μπανανιών του χωριού. Αξίζει να σημειωθεί, μάλιστα, ότι η Άρβη υπήρξε το πρώτο μέρος της Κρήτης όπου δοκιμάστηκε η (υπαίθρια) καλλιέργεια μπανάνας.

Το φαράγγι της Άρβης, με τη σειρά του, προβάλλει ως τόπος μεγάλης φυσικής ομορφιάς, με συνολικό μήκος 2 χιλιομέτρων. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι η ευρύτερη περιοχή του κατοικείται ήδη από τα προϊστορικά χρόνια (2.600 π.Χ.), όπως μαρτυρούν ευρήματα από τις κατά καιρούς αρχαιολογικές ανασκαφές. Οι ιστορικές πηγές, επίσης, κάνουν λόγο και για ένα ιερό του Άρβειου Δία που υπήρχε εδώ στην αρχαιότητα, πάνω στο οποίο ίσως να έχει θεμελιωθεί η νεότερη εκκλησία του Αγίου Αντωνίου. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, αν και τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και πιο γνωστό ως καταρριχητικός προορισμός, το φαράγγι παραμένει εξαιρετικά δύσβατο.

Το φαράγγι της Άρβης διαθέτει εντυπωσιακές ορθοπλαγιές και αποτελεί καταρριχητικό προορισμό.
Photo: Περικλής Μεράκος
Τα νερά του Κεφαλόβρυσου χαρίζουν πλούσια βλάστηση στο φαράγγι της Άρβης.
Photo: Περικλής Μεράκος

Ευρισκόμενος στο βόρειο τμήμα της κοιλάδας της Άρβης, ο πετρώδης σχηματισμός κόβει στα δύο το Άρβιον όρος (ή «Πλευρά», όπως το λένε συχνά στην καθομιλουμένη), το οποίο λειτουργεί σαν φυσικός φραγμός για τους ανέμους, προσφέροντας στο χωριό το ξεχωριστό του μικροκλίμα. Παράλληλα, όμως, τα πλούσια ύδατα από την οροσειρά της Δίκτης βρίσκουν διέξοδο μέσω του φαραγγιού, χαρίζοντάς του τα πηγαία νερά του Κεφαλόβρυσου, που αποδεικνύονται τόσο πολύτιμα για την άρδευση του σύγχρονου οικισμού.

Στο φαράγγι μπορεί να μπει κανείς από τη βόρεια πλευρά, πίσω από το βουνό, σε μια περιοχή κατάφυτη με πεύκα, την οποία οι ντόπιοι αποκαλούν Λύδι. Η έξοδος, έπειτα –το λεγόμενο «Ποροφάραγγο»– βρίσκεται στη νότια πλευρά, μόλις 1 χιλιόμετρο από τη θάλασσα. Όπως ήδη αναφέρθηκε, ωστόσο, ο τόπος είναι δυσπροσπέλαστος: με εξαίρεση ένα μικρό τμήμα γύρω από την είσοδο και ένα αντίστοιχο γύρω από την έξοδο, για να διαβείτε την κυρίως έκταση χρειάζεστε ειδικό εξοπλισμό για καταρριχήσεις και μεγάλη ορειβατική εμπειρία.

Με εξαίρεση μια μικρή έκταση στην είσοδο και στην έξοδό του, το φαράγγι της Άρβης είναι πολύ δύσβατο. Photo: Περικλής Μεράκος

Οι ορθοπλαγιές κόβουν την ανάσα, ενώ υπολογίζεται ότι εδώ σχηματίζονται τουλάχιστον 13 καταρράκτες διαφόρων μεγεθών –με τον μεγαλύτερο από αυτούς να γκρεμίζεται επιβλητικά από ύψος 83 μέτρων. Μάλιστα, κάθε χειμώνα, καθώς τα πλούσια νερά του πέφτουν με δύναμη, προξενούν σύννεφο υδρατμών, που αναδύεται εντυπωσιακά από το φαράγγι, προσφέροντας ένα μοναδικό οπτικό θέαμα. Αυτός είναι και ο λόγος που οι κάτοικοι της Άρβης αποκαλούν τον συγκεκριμένο καταρράκτη «Καπνιστή».

Χάρη στα νερά του, το φαράγγι είναι κατάφυτο με πλατάνια, σφάκες και μυρτιές, ενώ το δύσβατο της τοποθεσίας το έχει μετατρέψει σε τόπο κατοικίας αρπακτικών πτηνών, αγριοπερίστερων, ενίοτε όμως και χελιδονιών, τα οποία συνηθίζουν να περνούν εδώ τους χειμώνες τους. Επιπλέον, πρόκειται για το μοναδικό φαράγγι σε όλη την Κρήτη που περιλαμβάνει και υπόγειο τμήμα 150 μέτρων, μέσα στο οποίο βρίσκονται 3 μικροί καταρράκτες.

Το φαράγγι δεσπόζει εντυπωσιακά πάνω από το παραθαλάσσιο χωριό Άρβη, από το οποίο θα ξεκινήσετε για το προσεγγίσετε. Photo: Wikipedia Creative Commons

Πώς θα πάτε

Ξεκινώντας από το Ηράκλειο με αυτοκίνητο θα βρείτε την Άρβη στα νότια της περιφερειακή ενότητας, στα παράλια του Λιβυκού πελάγους, σε απόσταση 78,5 χιλιομέτρων. Η διαδρομή είναι όμορφη και δεν θα σας πάρει πάνω από 1 ώρα για να φτάσετε στον προορισμό σας.

Από το χωριό θα χρειαστεί να περπατήσετε 20 λεπτά προς τα βόρεια για να εντοπίσετε την είσοδο του φαραγγιού. Η έξοδος, πάλι, όπως είπαμε, βρίσκεται μόλις 1 χιλιόμετρο από την ακτή –δυστυχώς, όμως, η πηγή που ανέβλυζε εκεί έχει καταργηθεί για αρδευτικούς λόγους.

Αξίζει να χαζέψετε το τοπίο στο ευκολοδιάβατο τμήμα στην είσοδο του φαραγγιού, αλλά, από το σημείο που αρχίζει να στενεύει και μετά, μη δοκιμάσετε να προχωρήσετε αν δεν έχετε σημαντική ορειβατική εμπειρία και καλή φυσική κατάσταση. Όσοι έχουν, πάλι, θα πρέπει να έρθουν καλά εξοπλισμένοι για μια πορεία 2,5 κοπιαστικών ωρών, στην οποία θα χρειαστούν συνολικά 26 καταβάσεις με σχοινιά. Οι 2 δε από αυτές θα λάβουν χώρα στο προαναφερθέν υπόγειο τμήμα του φαραγγιού, όπου η διάβαση είναι αδύνατη δίχως έναν καλό φακό, καθώς επικρατεί πλήρες σκοτάδι.

Δείτε φωτογραφίες

Πληροφορίες από travel.gr, originalcrete.gr, cretanbeaches.com, wikipedia

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *