Η νεαρή οινοποιός Ηλιάνα Μαλίχιν που άφησε την Αθήνα για να ζήσει στη Λαμπινή Ρεθύμνου
Podemos Newsroom
ΚΡΗΤΗ – ΡΕΘΥΜΝΟ – ΙΣΤΟΡΙΕΣ – Stories – “Ρίζες 2”
Η νεαρή οινοποιός Ηλιάνα Μαλίχιν που άφησε την Αθήνα για να ζήσει στη Λαμπινή Ρεθύμνου.
Η Ηλιάνα Μαλίχιν ήταν μόλις 25 χρόνων όταν έβγαλε το πρώτο της κρασί, το «Ρίζες 2»
Παρότι μεγαλωμένη στην Αθήνα, την εγκατέλειψε νωρίς για να εγκατασταθεί στον τόπο καταγωγής της, τη Λαμπινή Ρεθύμνου, χωριό το οποίο βρίσκεται σε οπτική επαφή από τα αμπελοτόπια στις Μέλαμπες, απέναντι. Σπουδάζοντας γεωπονία και οινολογία, ασχολήθηκε πολύ γρήγορα με τις γηγενείς ζύμες του Βιδιανού, μιας ολοένα και γνωστότερης τώρα πια, τοπικής ποικιλίας.
Η Ηλιάνα μοιάζει πολύ στην Κρήτη. Δυνατή, όμορφη, περήφανη, φιλόξενη, παρά το νεαρό της ηλικίας της έχει απλώσει γερά τις ρίζες της και ονειρεύεται πώς θα βοηθήσει τον τόπο της. Ο αμπελώνας στις Μέλαμπες Ρεθύμνης είναι ό,τι πιο εντυπωσιακό έχουμε δει. Σκαρφαλωμένος σε υψόμετρο 900 μ., με τη θάλασσα να ξεπροβάλλει ανάμεσα στα ψηλά βουνά και μια θέα μοναδική.
Μεγαλωμένη στην Αθήνα, η Ηλιάνα έψαχνε τρόπο για να μείνει στην Κρήτη. Οι χειμώνες της περνούσαν συντροφιά με τις βιντεοταινίες που γυρνούσε τα καλοκαίρια όταν επισκεπτόταν το χωριό της και βοηθούσε τον παππού της στις ελιές, αλλά και στο μικρό αμπέλι που είχε και το οποίο ο ίδιος πίστευε ότι ήταν κάτι κοντά σε αμπελώνα της Βουργουνδίας, όπως μας λέει.
«Ο παππούς μου είχε ένα αμπελάκι 600 μ. φυτεμένο με Λιάτικο, στη Λαμπινή Ρεθύμνου, αλλά το περιποιούνταν και το χαιρόταν τόσο, λες και είχε σημαντικούς αμπελώνες στη Γαλλία. Μεγάλωσα στην Ηλιούπολη, αλλά πήγαινα κάθε χρόνο στην Κρήτη, στον τόπο καταγωγής της μητέρας μου. Όταν ο μπαμπάς μου μου χάρισε μια βιντεοκάμερα, τραβούσα βίντεο από κάθε στιγμή μου στο Ρέθυμνο και ζούσα με αυτή την κασέτα μία ολόκληρη χρονιά στην Αθήνα, μέχρι να ξαναπάω», διηγείται η 27χρονη σήμερα Ηλιάνα. Συμπλήρωσε το μηχανογραφικό δελτίο μόνο με σχολές που υπήρχαν στο νησί και πέρασε στη Γεωπονική.
Η Ηλιάνα εποπτεύει τα αμπέλια και είναι μαζί τους από το κλάδεμα μέχρι τη συγκομιδή. Πώς ένα κοριτσάκι έπεισε τους Κρητικούς να ξεχάσουν όσα ξέρουν για την αμπελουργία; «“Ίντα λες που δεν θα σκάβομε τα χωράφια μας; Έτσι μάθαμε από τον προπαππού μας”, έλεγαν, με αμφισβητούσαν. Έπρεπε να τους πω για το κομπόστ, τι κάνει ο γεωσκώληκας, μίλησα για τη φυσική αμπελουργία, χωρίς παρεμβάσεις, χωρίς εμπορικές ζύμες», εξηγεί η ίδια. Το 2019 νοίκιασε μια παλιά αποθήκη, κτίριο του συνεταιρισμού Μελάμπων που ήταν σε αχρησία για είκοσι χρόνια. Μαζί με τον Σπύρο την έκαναν οινοποιείο. Εδώ, εκτός από το Ρίζες 2, παράγει και ένα Βιδιανό 100% από παλιά κλήματα –μπορεί και 140 ετών–, αλλά και ένα Βιδιανό από νέα κλήματα. Ό,τι κερδίζει σήμερα το επιστρέφει στο πρότζεκτ αλλά και στο δάνειο που πήρε για να σταθεί στα πόδια της. Πλέον οι αμπελουργοί τη σέβονται, επειδή είναι περήφανοι για το αποτέλεσμα. «Το χωριό έχει συνολικά 100 στρέμματα αμπέλια και μέσα σε έναν χρόνο κατάφερα να τους πείσω να φυτέψουν άλλα 50. Το terroir του Ρεθύμνου έχει φοβερή δυναμική, με αμπελοτόπια προφυλλοξηρικά που στο Ηράκλειο ίσως δεν υπάρχουν. Επειδή αυτός ο τόπος έχει μεγάλη αξία, θα δουλέψω ώστε να δώσω στο Ρέθυμνο τη θέση που του αξίζει στον οινικό χάρτη».
** Από το Χωριό μου σε Νοστάλγησα στο facebook
.
.
.
Αποστολή στην ορεινή Κρήτη: Η νεαρή οινοποιός που άφησε την Αθήνα για να ζήσει στη Λαμπινή Ρεθύμνου
Η Ηλιάνα Μαλίχιν ήταν μόλις 25 χρόνων όταν έβγαλε το πρώτο της κρασί, το «Ρίζες 2»
ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΚΟΚΚΑ για το travel.gr/food_and_drink/wine-spirits
ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2024
Ένα ημιορεινό χωριό, ένα οινοποιείο, τοπικές ποικιλίες αμπελιού, μια μεγάλη παρέα καλλιεργητών, μια καταστροφική πυρκαγιά, η αναγέννηση μετά τη φωτιά αλλά και μερικά εξαιρετικά κρασιά, συνθέτουν την πολύ ενδιαφέρουσα αγροτική ιστορία της Ηλιάνας Μαλίχιν.
Αγναντεύοντας το Λιβυκό Πέλαγος, ένα πεντακάθαρο απόγευμα, δύο ημέρες πριν το τέλος της χειμερινής αποστολής στην Κρήτη, αποφασίζω να «ενοχλήσω» στο τηλέφωνο την οινοποιό και αμπελουργό Ηλιάνα Μαλίχιν. Η ιστορία της, με την μεγάλη καταστροφική πυρκαγιά του καλοκαιριού του 2022, το νεαρό της ηλικίας της αλλά και η φήμη των κρασιών της, ήταν η αφορμή για αυτήν την επικοινωνία. Η κούραση και η χαλαρότητα που ένιωθα την ώρα της κλήσης, εξαφανίστηκαν με το άκουσμα της στιβαρής και άκρως επαγγελματικής απόκρισης στο αίτημά μου. «Εντάξει, ελάτε αύριο το πρωί, αλλά όχι μετά τις εννέα το πρωί για να μη χαθεί η μέρα», μου είπε, με τρόπο που δεν χωρούσε καμία αντίρρηση.Unmute
Το ταξίδι από το Ρέθυμνο μέχρι τις Μέλαμπες, λίγο πριν την Αγία Γαλήνη, στο νότο του νομού, διαρκεί περίπου μία ώρα αλλά η ομορφιά του τόπου τόσο νωρίς το πρωί, σχεδόν στην ώρα της ανατολής, αποζημιώνει σε κάθε στροφή του δρόμου. Εννέα παρά πέντε παρκάρω έξω από το λιτό, βιομηχανικό γκρίζο κτήριο, παλιά αποθήκη του τοπικού αγροτικού συνεταιρισμού, το οποίο αυτήν την ώρα της ημέρας το λούζει ο ήλιος μετριάζοντας την πρωινή παγωνιά. Η πινακίδα στα δεξιά της εισόδου προϊδεάζει για το περιεχόμενο στο εσωτερικό με την υπόδειξη των ιστορικών τοπικών αμπελώνων του Ρεθύμνου στην επιγραφή. Η Ροδούλα Γυπαράκη, συνεργάτης της Ηλιάνας, με υποδέχεται χαμογελαστή, χωρίς πολλές κουβέντες, ξεναγώντας με στο εσωτερικό του οινοποιείου, από το χώρο των αστραφτερών δεξαμενών με την επιβλητική διαφορετικότητα της τσιμεντένιας δεξαμενής να ξεχωρίζει στο επισκέψιμο μέχρι να φθάσουμε στο γραφείο όπου η Ηλιάνα φορώντας χοντρό μπουφάν και σκούφο, έκλεινε, προσωρινά, τον υπολογιστή της.
Παρότι μεγαλωμένη στην Αθήνα, την εγκατέλειψε νωρίς για να εγκατασταθεί στον τόπο καταγωγής της, τη Λαμπινή Ρεθύμνου, χωριό το οποίο βρίσκεται σε οπτική επαφή από τα αμπελοτόπια στις Μέλαμπες, απέναντι. Σπουδάζοντας γεωπονία και οινολογία, ασχολήθηκε πολύ γρήγορα με τις γηγενείς ζύμες του Βιδιανού, μιας ολοένα και γνωστότερης τώρα πια, τοπικής ποικιλίας.
Με την πάροδο του χρόνου βρέθηκε να καλλιεργεί σε χωράφια όπου και άλλες γηγενείς ποικιλίες, όπως το Θραψαθήρι, το Λιάτικο, το Μαυρορωμέικο και άλλες, παμπάλαιες και ανθεκτικές, ευδοκιμούν σε αμπελοτόπια με υψόμετρο από 650 έως 900 μέτρα. Ήταν μόλις 25 χρόνων όταν έβγαλε το πρώτο της κρασί, το «Ρίζες 2», Βιδιανό από το Φουρφουρά Ρεθύμνου με Ασύρτικο Σαντορίνης, σε συνεργασία με το οινοποιείο «Akra Chryssos».
Η επιτυχία του την οδήγησε να θέλει να αυξήσει την παραγωγή σε Βιδιανό και έτσι βρέθηκε στα αμπελοτόπια στις Μέλαμπες και στην δημιουργία του οινοποιείου της. Ξεκίνησε συνεργασίες με ντόπιους παραγωγούς οι οποίοι από λίγοι έχουν γίνει τώρα πια περί τους 40, οινοποιώντας φυσικά, (η έκφραση «φυσικά κρασιά» δεν της αρέσει καθόλου) με χαμηλή παρέμβαση, χωρίς χρήση εμπορικών ζυμών, οινοποιώντας ξεχωριστά κάθε χωριό και, μερικές φορές, συγκεκριμένα αμπέλια με ιδιαιτερότητες.
Δεν επεμβαίνουν στις οξύτητες και επιτυγχάνουν τη σωστή οξύτητα με συνδυασμούς από βόρεια με νότια αμπελοτόπια, καλλιεργούν βιολογικά, δε φιλτράρουν κανένα κρασί και η μόνη παρέμβαση που κάνουν είναι η χρήση θειωδών. Στις προσπάθειές της ανήκει και η αναβίωση παλαιών αλλά ταλαιπωρημένων από συστηματική καλλιέργεια χωραφιών τα οποία μετά από τρία –τέσσερα χρόνια είναι και πάλι έτοιμα για βιολογική καλλιέργεια.
Η ιστορία διακόπτεται προσωρινά από τη γειτόνισσα, την κυρία Χρυσούλα, η οποία από τη σκάλα μας προσφέρει σπιτικό γαλακτομπούρεκο με γεύση τόσο μαμαδίστικη, λίγο πριν κινήσουμε για το χωράφι όπου η Ηλιάνα και η Ροδούλα έχουν να κλαδέψουν τα φυτά. Η γλύκα του γαλακτομπούρεκου μετριάζεται από την εικόνα του καμένου αμπελιού στο οποίο έχουμε έρθει μετά από σύντομη ανηφορική διαδρομή σε χωματόδρομο.
Η μεγάλη πυρκαγιά του Ιουλίου του 2022 κατέκαψε περίπου το 90% των αμπελώνων φτάνοντας μέχρι τα πρώτα σπίτια του χωριού, αφού οι εκτιμήσεις της πυροσβεστικής για την εξέλιξη της φωτιάς, αποδείχτηκαν λανθασμένες. Το χωριό σώθηκε, με το πείσμα και την προσπάθεια των κατοίκων και, σε λιγότερο από ένα μήνα αργότερα, κάποιες ρίζες είχαν αρχίσει να πετούν μικρούς βλαστούς, αντιστεκόμενες στην καταστροφή με τον μοναδικό και κάπως ανεξήγητο, θαυματουργό τρόπο της φύσης. Τον Φεβρουάριο του 2023 όλα τα καμένα κόπηκαν για να ανοίξει ο δρόμος για την αναγέννησή τους.
Με τη βοήθεια των συνεργατών της αλλά και με μια κίνηση από οινόφιλους σχεδόν από όλο τον κόσμο, συγκεντρώθηκε βοήθεια και ελπίδα για την Ηλιάνα, ως κίνητρο να μην τα παρατήσει, αφού το θέαμα και το αποτέλεσμα της φωτιάς ήταν αποκαρδιωτικό και πολύ σκληρό. Αναμένοντας να περάσουν τρία χρόνια ώστε τα καμένα φυτά, το Βιδιανό και το Θραψαθήρι, να είναι σε θέση να παράξουν και πάλι καρπό, οινοποίησε Λιάτικο, από αμπελοτόπια άλλων καλλιεργητών, βιολογικών αμπελώνων, μόνο από το Ρέθυμνο, επιτυγχάνοντας μάλιστα μια πολύ καλή ποσότητα.
Η Ηλιάνα Μαλίχιν, μέσα από τις, πρωτόγνωρες για τα δεδομένα του τόπου, προσπάθειές της στην αμπελουργία και την οινοποίηση, τη συνεργασία με άλλους αγρότες –καλλιεργητές, την επαφή της με το δημοσιογραφικό χώρο για να γίνει η ιστορία της καταστροφής και της προσπάθειας αναγέννησης γνωστή, το πείσμα της ώστε να μη χαθεί ένας ιστορικός αμπελώνας, τις προτάσεις της για προηγμένα συστήματα πυροπροστασίας, ώστε η καταστροφή του 2022 να μην επαναληφθεί και την αγάπη που δείχνει για ό,τι καταπιάνεται, την κατατάσσει σχεδόν αυτόματα στις ιστορίες ενός, κατά κάποιον τρόπο, αγροτικού ηρωισμού.
Η Ηλιάνα στο χωράφι/Photo: Νίκος Κόκκας
Photo: Νίκος Κόκκας
Η Ηλιάνα Μαλίχιν/Photo: Νίκος Κόκκας
Photo: Νίκος Κόκκας
.
Η επιβλητική τσιμεντένια δεξαμενή/Photo: Νίκος Κόκκας
Το επισκέψιμο τμήμα/Photo: Νίκος Κόκκας
Η θέα από το αμπέλι, απέναντι φαίνεται η Λαμπινή/Photo: Νίκος Κόκκας
.
Photo: Νίκος Κόκκας
Αναμνηστικές φωτογραφίες από τα καμένα και τη φωτιά/Photo: Νίκος Κόκκας
.
Η Ηλιάνα Μαλίχιν και Ροδούλα Γυπαράκη/Photo: Νίκος Κόκκας
Τσικουδιά και ελαιόλαδο/Photo: Νίκος Κόκκας
.
Η Ηλιάνα Μαλίχιν και Ροδούλα Γυπαράκη/Photo: Νίκος Κόκκας
Το οινοποιείο/Photo: Νίκος Κόκκας
.
Κλαδεύοντας τα φυτά/Photo: Νίκος Κόκκας
Η φύση αναγεννιέται από τον καμένο κορμό/Photo: Νίκος Κόκκας
.
Το επισκέψιμο τμήμα/Photo: Νίκος Κόκκας
Καμένα κλήματα ως ανάμνηση στο οινοποιείο/Photo: Νίκος Κόκκας
.
Η Ηλιάνα Μαλίχιν θέλει να κάνει το Ρέθυμνο μικρή Βουργουνδία
Οπαδός της φυσικής αμπελουργίας και των ελάχιστων παρεμβάσεων, χωρίς οικογενειακή παράδοση στο κρασί και χωρίς «πλάτες», η 27χρονη οινολόγος έχει συγκεκριμένο όραμα για την οινοποιία και το κυνηγάει με πάθος.
22.02.2021 Updated: 16.02.2024
Η Νένα Δημητρίου είχε γράψει στο gastronomos.gr
Φωτογραφία: Έφη Παρούτσα
«Ο παππούς μου είχε ένα αμπελάκι 600 μ. φυτεμένο με Λιάτικο, στη Λαμπινή Ρεθύμνου, αλλά το περιποιούνταν και το χαιρόταν τόσο, λες και είχε σημαντικούς αμπελώνες στη Γαλλία. Μεγάλωσα στην Ηλιούπολη, αλλά πήγαινα κάθε χρόνο στην Κρήτη, στον τόπο καταγωγής της μητέρας μου. Όταν ο μπαμπάς μου μου χάρισε μια βιντεοκάμερα, τραβούσα βίντεο από κάθε στιγμή μου στο Ρέθυμνο και ζούσα με αυτή την κασέτα μία ολόκληρη χρονιά στην Αθήνα, μέχρι να ξαναπάω», διηγείται η 27χρονη σήμερα Ηλιάνα. Συμπλήρωσε το μηχανογραφικό δελτίο μόνο με σχολές που υπήρχαν στο νησί και πέρασε στη Γεωπονική. Στο μεταπτυχιακό της στην Οινολογία εκπόνησε μια έρευνα για τη διπλωματική της εργασία σχετικά με τις γηγενείς ζύμες της ποικιλίας Βιδιανό. Μέχρι τότε κανείς δεν είχε ταυτοποιήσει τις ζύμες του πιο χαρακτηριστικού σταφυλιού της περιοχής. «Ένας δημοσιογράφος έγραψε για την έρευνα και κάπως έτσι αρκετοί οινοπαραγωγοί και αμπελουργοί επικοινώνησαν μαζί μου. Το 2016 άρχισα να εργάζομαι στου Αλεξάκη στον νομό Ηρακλείου, έπειτα στου Δουλουφάκη και το 2018 πήγα στη Σαντορίνη, στο πρώην Acroterra», διηγείται την πορεία της.
Το 2018 στη Σαντορίνη ήταν η χρονιά που έβγαλε το πρώτο της κρασί, στα 25 της παρακαλώ, ένα κορίτσι χωρίς «πλάτες», χωρίς κεφάλαιο, χωρίς κληρονομική αμπελοοινική ιστορία, και έκανε αίσθηση. Το Ρίζες 2, με Βιδιανό από τον Φουρφουρά του Ρεθύμνου και Ασύρτικο της Σαντορίνης, παράγεται σε συνεργασία με τον Σπύρο Χρυσό, τον στενό της συνεργάτη από το οινοποιείο Akra Chryssos. Ο Χρυσός δίνει τα σταφύλια για το Ασύρτικο, που γίνονται χαρμάνι με τα δικά της από Βιδιανό στη συγκεκριμένη ετικέτα. Το Ρίζες 2 παράγεται μόνο από παλιά αμπέλια, σε 2.000 φιάλες, και είναι ένα κρασί με ζηλευτή ισορροπία, αποτέλεσμα μιας άρτιας οινοποίησης δύο ποικιλιών που δεν είναι ακριβώς κοντά, αλλά ούτε και απέχουν. Η ίδια μιλάει με ευφράδεια φτασμένου οινοποιού και ταπεινότητα που καμουφλάρει το όραμά της. Πώς βρέθηκε όμως στις Μέλαμπες, ένα ορεινό χωριό στο νότιο Ρέθυμνο; «Ήθελα να αυξήσω την παραγωγή του Ρίζες 2 κι έψαχνα παλιούς αμπελώνες. Μια υπάλληλος της Διεύθυνσης Γεωργίας, η Ειρήνη Τσεκούρα, με έστειλε εκεί. Μέχρι πριν από 25 χρόνια είχαν 700 στρέμματα με αυτόρριζους αμπελώνες με Βιδιανό. Τρεις μεγάλες πυρκαγιές έκαψαν τα αμπέλια και πολλοί τα παράτησαν. Όταν έφτασα στο χωριό, έπιασα τα σοκάκια και έψαχνα κάποιον που να γνωρίζει για τα αμπέλια. Μάζεψα εκείνη τη μέρα δεκατρείς παραγωγούς, που μέχρι σήμερα μου δίνουν σταφύλια. Έχω δύο ομάδες παραγωγών, μία στον Φουρφουρά και μία στις Μέλαμπες, από 23 μέχρι 80 ετών, κυρίως άντρες. Δεσμεύονται να καλλιεργούν με τα δικά μου κριτήρια κι εγώ δεσμεύομαι για την τιμή», εξηγεί το μοντέλο συνεργασίας.
Η Ηλιάνα εποπτεύει τα αμπέλια και είναι μαζί τους από το κλάδεμα μέχρι τη συγκομιδή. Πώς ένα κοριτσάκι έπεισε τους Κρητικούς να ξεχάσουν όσα ξέρουν για την αμπελουργία; «“Ίντα λες που δεν θα σκάβομε τα χωράφια μας; Έτσι μάθαμε από τον προπαππού μας”, έλεγαν, με αμφισβητούσαν. Έπρεπε να τους πω για το κομπόστ, τι κάνει ο γεωσκώληκας, μίλησα για τη φυσική αμπελουργία, χωρίς παρεμβάσεις, χωρίς εμπορικές ζύμες», εξηγεί η ίδια. Το 2019 νοίκιασε μια παλιά αποθήκη, κτίριο του συνεταιρισμού Μελάμπων που ήταν σε αχρησία για είκοσι χρόνια. Μαζί με τον Σπύρο την έκαναν οινοποιείο. Εδώ, εκτός από το Ρίζες 2, παράγει και ένα Βιδιανό 100% από παλιά κλήματα –μπορεί και 140 ετών–, αλλά και ένα Βιδιανό από νέα κλήματα. Ό,τι κερδίζει σήμερα το επιστρέφει στο πρότζεκτ αλλά και στο δάνειο που πήρε για να σταθεί στα πόδια της. Πλέον οι αμπελουργοί τη σέβονται, επειδή είναι περήφανοι για το αποτέλεσμα. «Το χωριό έχει συνολικά 100 στρέμματα αμπέλια και μέσα σε έναν χρόνο κατάφερα να τους πείσω να φυτέψουν άλλα 50. Το terroir του Ρεθύμνου έχει φοβερή δυναμική, με αμπελοτόπια προφυλλοξηρικά που στο Ηράκλειο ίσως δεν υπάρχουν. Επειδή αυτός ο τόπος έχει μεγάλη αξία, θα δουλέψω ώστε να δώσω στο Ρέθυμνο τη θέση που του αξίζει στον οινικό χάρτη».
.
.
About Author
